پنجره
پنجره: راهنمای جامع شناخت، انواع، اجزا و انتخاب پنجره مناسب
7 دقیقه مطالعه
1405/08/05
زمان مطالعه : 9 دقیقه
یوپیتک
پنجره آلومینیوم پنجره‌ای است که قاب و لنگهٔ آن از پروفیل آلومینیومی ساخته می‌شود. این پروفیل‌ها با روش اکستروژن تولید می‌شوند: شمش آلومینیوم داغ از یک قالب فولادی عبور داده می‌شود و مقطعی با شکل دقیق و ثابت بیرون می‌آید، تقریباً شبیه خمیری که از قالب فشار داده شود.
آلیاژ رایج پروفیل پنجره، آلیاژ ۶۰۶۳ (و در اروپا ۶۰۶۰) است که بعد از اکستروژن عملیات حرارتی می‌شود (حالت T5 یا T6). این آلیاژ ترکیب خوبی از استحکام، شکل‌پذیری و کیفیت سطح دارد و برای رنگ‌آمیزی و آنادایز مناسب است.
ویژگی اصلی آلومینیوم یک جمله است: سبک و بسیار محکم، اما رسانای قوی گرما. همهٔ مزایا و معایب پنجره آلومینیومی از همین جمله می‌آید. استحکامش اجازهٔ قاب باریک و دهانهٔ بزرگ را می‌دهد و رسانایی‌اش باعث می‌شود بدون ترمال بریک برای فضای دارای گرمایش یا سرمایش مناسب نباشد.
کیفیت یک پنجرهٔ آلومینیومی را فقط پروفیل تعیین نمی‌کند. شش جزء در کنار هم کار می‌کنند و ضعف هرکدام، کل پنجره را ضعیف می‌کند.
بدنهٔ اصلی پنجره است. دو عدد مهم دارد: عمق سیستم (پهنای پروفیل از داخل به بیرون، معمولاً بین ۵۰ تا ۹۰ میلی‌متر) و ضخامت دیوارهٔ پروفیل. در سیستم‌های معتبر، ضخامت دیواره برای پنجره معمولاً حدود ۱٫۴ میلی‌متر یا بیشتر و برای درب حدود ۲ میلی‌متر یا بیشتر است. پروفیل نازک‌تر ارزان‌تر است، ولی زیر بار شیشهٔ دوجداره و باد، تاب برمی‌دارد و یراق روی آن محکم نمی‌نشیند.
نوار پلیمری عایقی که پروفیل را به دو نیمهٔ داخلی و بیرونی تقسیم می‌کند تا گرما از قاب عبور نکند. مهم‌ترین تفاوت پنجرهٔ آلومینیومی امروزی با نمونهٔ قدیمی، همین جزء است. جزئیاتش را در مقالهٔ ترمال بریک چیست توضیح داده‌ایم.
نوارهای لاستیکی دور شیشه و بین قاب و لنگه. جنس مرغوب آن‌ها EPDM است که در برابر آفتاب، سرما و گذشت زمان خاصیت ارتجاعی‌اش را حفظ می‌کند. گسکت ارزان بعد از چند سال سفت و ترک‌خورده می‌شود و هوا و صدا را از درز عبور می‌دهد.
لولا، دستگیره، قفل چندنقطه‌ای و مکانیزم بازشو. یراق باید با وزن لنگه و نوع بازشو هماهنگ باشد. لنگهٔ بزرگ با شیشهٔ دوجداره سنگین است و یراق ضعیف، پنجره را زودتر از هر چیز دیگری از کار می‌اندازد.
در پنجره، شیشه معمولاً ۷۰ تا ۸۰ درصد سطح را تشکیل می‌دهد. پس حتی بهترین پروفیل هم با شیشهٔ ضعیف، پنجرهٔ خوبی نمی‌سازد. برای انتخاب شیشه، راهنمای جامع شیشه دوجداره را ببینید.
لایه‌ای که پروفیل را در برابر خوردگی و آفتاب محافظت می‌کند و رنگ آن را تعیین می‌کند. در بخش جداگانه‌ای پایین‌تر توضیح داده شده است.
مهم‌ترین تصمیم در خرید پنجره آلومینیومی، انتخاب بین این دو است. اسم هر دو «پنجره آلومینیومی» است، اما عملکردشان کاملاً متفاوت است.
| معیار | آلومینیوم معمولی (نان‌ترمال) | آلومینیوم ترمال بریک |
|---|---|---|
| ساختار پروفیل | یک تکهٔ یکپارچهٔ فلزی | دو نیمهٔ فلزی با نوار عایق در وسط |
| ضریب انتقال حرارت قاب (Uf) | حدود ۵٫۵ تا ۷ وات بر مترمربع کلوین | حدود ۲٫۵ تا ۴ در سیستم‌های متعارف؛ در سیستم‌های بسیار عایق حدود ۰٫۷ تا ۱٫۵ |
| تعریق روی قاب در زمستان | محتمل | معمولاً ندارد |
| قیمت | کمتر | بیشتر |
| کاربرد مناسب | انباری، پارکینگ، فضای بدون گرمایش، پارتیشن داخلی | خانه، دفتر، مغازه، نما |
قاعدهٔ ساده: اگر یک طرف پنجره گرمایش یا سرمایش دارد و طرف دیگر ندارد، پنجره باید ترمال بریک باشد. آلومینیوم معمولی برای فضای زندگی انتخاب درستی نیست.
برای مقایسهٔ آلومینیوم ترمال بریک با UPVC، مقالهٔ تفاوت UPVC و آلومینیوم را بخوانید.
آلومینیوم تقریباً همهٔ انواع بازشو را پشتیبانی می‌کند. چیزی که آن را از بقیه متمایز می‌کند، توانایی ساخت دهانه‌های بزرگ و لنگه‌های سنگین است:
مقایسهٔ کامل همهٔ این‌ها در راهنمای انواع بازشو پنجره و مقایسهٔ دو نوع کشویی در تفاوت کشویی و لیفت اند اسلاید آمده است.
آلومینیوم خام در هوای آزاد کدر می‌شود و در هوای مرطوب یا شور خورده می‌شود. برای همین پروفیل پنجره همیشه پوشش دارد. سه روش رایج است:
| روش | چطور انجام می‌شود | ضخامت متعارف | نقطهٔ قوت | نقطهٔ ضعف |
|---|---|---|---|---|
| رنگ پودری (الکترواستاتیک) | پودر رنگ روی پروفیل پاشیده و در کوره پخته می‌شود | حدود ۶۰ تا ۱۲۰ میکرون | تنوع رنگ تقریباً نامحدود، یکنواختی رنگ | در برابر خراش حساس‌تر است |
| آنادایز | لایهٔ اکسید محافظ با روش الکتروشیمیایی روی خود فلز ساخته می‌شود | حدود ۱۵ تا ۲۵ میکرون | سختی سطح بالا، پوسته نمی‌شود، ظاهر فلزی | رنگ‌ها محدود به طیف فلزی‌اند |
| طرح چوب | طرح چوب روی لایهٔ رنگ پودری منتقل می‌شود | روی پایهٔ رنگ پودری | ظاهر چوب بدون نگهداری چوب | کیفیتش بسیار به تولیدکننده وابسته است |
دو نکتهٔ عملی:
مزایا:
معایب:
آلومینیوم ترمال بریک انتخاب منطقی‌تری است وقتی:
برای پنجره‌های متعارف یک آپارتمان مسکونی با بودجهٔ محدود، UPVC معمولاً انتخاب متعادل‌تری است. این دو رقیب هم نیستند و در یک ساختمان می‌توانند کنار هم استفاده شوند.
این شش نکته را پیش از خرید از فروشنده بپرسید یا روی نمونه ببینید:
عوامل اصلی قیمت:
برای اینکه عدد واقعی پروژهٔ خودتان را ببینید، ابعاد را در پیکربند پنجره وارد کنید.
پنجره آلومینیومی نگهداری کمی می‌خواهد، ولی نه صفر:
پنجره آلومینیوم انتخاب دهانه‌های بزرگ، قاب‌های باریک و پروژه‌هایی است که استحکام و ظاهر در آن‌ها اولویت دارد. شرط اصلی برای فضای زندگی این است که ترمال بریک باشد. بعد از آن، کیفیت پروفیل، اتصال گوشه‌ها، گسکت، یراق و شیشه تعیین می‌کنند که پنجره سال‌ها درست کار کند یا نه.
قدم بعدی: اگر هنوز بین آلومینیوم و UPVC مردد هستید، مقالهٔ تفاوت UPVC و آلومینیوم را بخوانید. اگر دربارهٔ نوع بازشو تصمیم نگرفته‌اید، راهنمای انواع بازشو پنجره کمکتان می‌کند. برای شناخت کلی‌تر پنجره هم راهنمای جامع پنجره را ببینید.
هیچ‌کدام مطلقاً بهتر نیست. آلومینیوم ترمال بریک برای دهانه‌های بزرگ، قاب باریک و لنگه‌های سنگین مناسب‌تر است. UPVC برای پنجره‌های متعارف مسکونی با بودجهٔ محدود معمولاً انتخاب متعادل‌تری است.
آلومینیوم معمولی (بدون ترمال بریک) در فضای گرم و روزهای سرد معمولاً روی قاب عرق می‌کند، چون قاب مثل پل حرارتی سرد می‌شود. آلومینیوم ترمال بریک این مشکل را تا حد زیادی برطرف می‌کند.
در سیستم‌های معتبر، ضخامت دیوارهٔ پروفیل برای پنجره معمولاً حدود ۱٫۴ میلی‌متر یا بیشتر و برای درب حدود ۲ میلی‌متر یا بیشتر است. پروفیل نازک‌تر زیر بار شیشه و باد تاب برمی‌دارد.
رنگ پودری تنوع رنگ بیشتری دارد و رنگش یکنواخت‌تر است. آنادایز سطح سخت‌تری دارد و پوسته نمی‌شود، ولی رنگ‌هایش محدود به طیف فلزی است. برای بیشتر پروژه‌های مسکونی، رنگ پودری با ضخامت حداقل حدود ۶۰ میکرون کافی است.
پروفیل آلومینیومی معمولاً حدود ۳۰ تا ۵۰ سال دوام می‌آورد. یراق و نوارهای آب‌بندی زودتر به سرویس یا تعویض نیاز پیدا می‌کنند.
بله، به شرط اینکه پوشش سطح باکیفیت باشد و پیش از رنگ، آماده‌سازی سطح درست انجام شده باشد. شست‌وشوی منظم برای پاک‌کردن نمک هم عمر رنگ را بیشتر می‌کند.